Bilgisayar Toplama

Bilgisayar toplama, birbirinden bağımsız üretilmiş işlemci, anakart, bellek, ekran kartı, disk, güç kaynağı ve kasa gibi parçaların uyumlu bir sistem halinde bir araya getirilmesidir. Parçaların tek tek iyi olması, birlikte sorunsuz çalışacakları anlamına gelmez: yanlış eşleşmiş bir bellek, yetersiz bir güç kaynağı ya da güncel olmayan bir BIOS, yeni sistemin hiç açılmamasına ya da kararsız çalışmasına yol açabilir. Bu sayfa toplama sürecinde neyin kontrol edildiğini, montajın nasıl yapıldığını ve sistemin teslim edilmeden önce nasıl sınandığını anlatıyor.

Önce amaç: sistem ne için kullanılacak?

Parça seçimi, sistemin ne için kullanılacağıyla başlar. Ofis işleri ve internet için kurulan bir sistemde dahili grafik birimi olan bir işlemci ve hızlı bir SSD çoğu zaman yeterlidir. Oyun sisteminde ekran kartı ve onu besleyecek güç kaynağı öne çıkar. Video düzenleme, üç boyutlu modelleme ve render işlerinde ise çekirdek sayısı, bellek miktarı ve soğutma belirleyicidir. Parçaları kendiniz seçtiyseniz liste amaç açısından da gözden geçirilir; darboğaz yaratacak bir eşleşme varsa size söylenir.

Uyum kontrolleri

• İşlemci ve anakart soketi: işlemcinin soketi ile anakartın soketi aynı olmalıdır. Aynı sokette bile yeni nesil bir işlemci, anakartın BIOS'unun güncellenmesini gerektirebilir; aksi halde sistem hiç görüntü vermez.
• Bellek tipi: anakart DDR4 ya da DDR5 bellekten yalnızca birini destekler; iki tip fiziksel olarak da birbirine uymaz. Bellek hızı ve modül sayısı da anakartın desteklediği değerlerle karşılaştırılır.
• Ekran kartının boyu ve kasa: güçlü ekran kartları uzundur ve kalındır; kasanın içinde, ön fanlar ve disk kafesiyle çakışmadan yer alması gerekir.
• Güç kaynağı: toplam güç tüketimine yeterli pay bırakılarak seçilmiş olmalı ve ekran kartının istediği güç konnektörlerine sahip olmalıdır.
• İşlemci soğutucusu: kule tipi soğutucuların yüksekliği kasanın genişliğine, sıvı soğutma radyatörünün boyu kasadaki montaj yerlerine uymalıdır.
• M.2 yuvaları: bazı anakartlarda belirli bir M.2 yuvası kullanıldığında bazı SATA girişleri ya da PCIe hatları devre dışı kalır; disklerin hangi yuvaya takılacağı buna göre planlanır.

Montaj

Hazırlık

Montaj statik elektriğe karşı önlem alınmış bir çalışma alanında yapılır. İşlemci, bellek ve M.2 disk anakarta kasa dışında takılır; bu, pinlere ve yuvalara zarar verme riskini azaltır. İşlemci soketine yerleştirilirken pinlerin bükülmemesi işin dikkat isteyen bölümüdür.

Soğutma ve bellek yerleşimi

İşlemci üzerine uygun miktarda termal macun uygulanır ve soğutucu dengeli bir baskıyla sabitlenir. İki bellek modülü kullanılıyorsa anakartın çift kanal çalışması için belirttiği yuvalara takılır; yanlış yuvaya takılan bellekler sistemi çalıştırır ama performansı düşürür.

Kasa içi yerleşim ve kablo düzeni

Anakart kasaya yerleştirilir, ekran kartı ve diskler takılır, güç kaynağı bağlanır. Kablolar kasanın arka bölmesinden geçirilerek düzenlenir; bu yalnızca görünüş için değil, kasa içindeki hava akışının engellenmemesi için yapılır. Ön fanlar havayı içeri, arka ve üst fanlar dışarı alacak şekilde yönlendirilir.

İlk açılış ve kurulum

Sistem ilk kez açıldığında BIOS ekranında tüm parçaların doğru tanınıp tanınmadığına bakılır: işlemci, bellek miktarı ve hızı, diskler. Gerekiyorsa BIOS güncellenir. Belleğin kendi hızında çalışması için bellek profili (XMP ya da EXPO) etkinleştirilir; bu ayar açılmazsa bellek varsayılan düşük hızda çalışır. Fan eğrileri sessizlik ve sıcaklık dengesine göre ayarlanır. Ardından işletim sistemi ve güncel sürücüler kurulur; bu adımın ayrıntısı Windows kurulumu sayfasında anlatılıyor.

Teslimden önce test

Toplanan sistem teslim edilmeden önce yük altında sınanır. İşlemci ve ekran kartı stres testine sokulur, sıcaklıklar ve kararlılık izlenir; bellek ayrıca test edilir. Montaj hataları, eksik oturmuş bir soğutucu ya da arızalı gelen bir parça çoğu zaman bu aşamada ortaya çıkar. Parçalardan biri arızalı çıkarsa bu size bildirilir.

Eski sistemden parça taşımak

Yeni sisteme eski bilgisayarınızdan disk, ekran kartı ya da güç kaynağı taşımak mümkündür ve maliyeti azaltır. Ancak eski parçanın yeni sistemle uyumu ve sağlığı ayrıca kontrol edilir: yaşlanmış bir güç kaynağı yeni ve güçlü bir ekran kartını besleyemeyebilir, eski bir mekanik disk yeni sistemin darboğazı olabilir. Disk ve bellek tarafındaki seçenekler için SSD ve RAM yükseltme, taşınacak ekran kartında sorun varsa ekran kartı tamiri sayfalarına bakabilirsiniz.

Getirmeden önce

Parçaları kutularıyla ve kutularındaki kablo, vida ve aparatlarla birlikte getirin; anakart ve kasa kutusundan çıkan küçük parçalar montajda gerekir. Parçaları henüz almadıysanız kullanım amacınızı ve düşündüğünüz parça listesini paylaşmanız, uyum kontrolünün önceden yapılmasını sağlar. Oyun için kurulacak sistemlerde yük altındaki davranışın ayrıntısı oyun bilgisayarı tamiri sayfasında anlatılıyor.